ORUÇ-RAMAZAN ÖZEL

Eylül 17, 2007 Tarihinde usluu Tarafından yayımlandı

hurmagl2.jpg
Oruç : (Savm, siyam) Lügat’ ta, kisinin kendini belli bir seyden tutup geri dönmesidir. Meselâ bir kisi konusmaktan veya yemekten kendini tutarsa yani konusmaz veya yemezse; Lügat açisindan kendisine oruçlu denir.

Türkçe’de asli Farsça olan ‘Oruç’ kelimesi bu anlamda kullanilmaktadir.
Seriat dilinde ‘Siyam’ veya ‘Savm’ nefsin en büyük istekleri olan yeme, içme ve cinsel iliski gibi bilinen zorunlu ihtiyaçlardan gün boyu, niyet ederek ve Allah’in rizasini gözeterek uzak kalmak, nefsi bu gibi seylerden alikoymaktir.

Oruç’ un lügat anlamdaki örnek olarak su âyet-i kerimeyi gösterebiliriz:
“Ye, iç. Gözün aydin olsun! Eger insanlardan birini görürsen de ki: Ben, çok merhametli olan Allah’a oruç adadim; Artik bugün hiçbir insanla konusmayacagim.” (Meryem: 26)

Görüldügü gibi bu âyet-i kerimede gecen “Oruç” sözcügü, susmak ve konusmamak anlaminda kullanilmistir.
“ORUC”: Niyetlenip tan yeri agarmaya basladigi zamandan tâ aksam günesi batincaya kadar hiçbir sey yememek, içmemek ve cinsi münasebette bulunmamak demektir.
Orucun Farziyeti ve Hikmetleri: Islâm’in bes sartlarindan biriside oruç’tur. Ramazan orucu, tutmaya gücü yeten her mükellefe farz-i ayn olan bir oruçtur. Hicretten bir bucuk yil sonra, Saban ayinin onuncu günü farz kilinmistir.
Farzliligin delili: Kitap, Sünnet ve Icmâ ile sabittir:
” Ey iman edenler! Oruç sizden önce gelip geçmis ümmetlere farz kilindigi gibi size de farz kilindi. Umulur ki korunursunuz.” (Bakara: 183)

Sünnetteki delil ise su Hadis-i Serif’ tir:

„14 – Abdullah Ibnu Ömer Ibni’l-Hattâb (radiyallahu anh)’in anlattigina göre, bir adam kendisine: Gazveye çikmiyor musun?” diye sorar. Abdullah su cevabi verir: “Ben Hz. Peygamber (Aleyhissalâtu Vesselâm)’i isittim, söyle buyurmustu: “Islâm bes esas üzerine bina edilmistir: Allah (c.c)’ tan baska Ilâh olmadigina ve Muhammed (s.a.v)’ in O’nun kulu ve elçisi olduguna sehâdet etmek, namaz kilmak, oruç tutmak, Kâbe’ye haccetmek, Ramazan orucu tutmak”. (Buhari)

Oruç ibadeti müslümanlara Kur’an’in açik âyetleriyle farzdir. Kamerí aylardan Ramazan ayi gelince akli basinda, bülug çagina ulasmis, hasta ve yolcu olmayan bütün mü’minlerin oruç tutmasi dinen mecburidir. Hasta olanlar ve uzak yolculuga gidenler, güçleri yeterse oruçlarini zamaninda tutarlar. Güçleri yetmezse, Ramazan’dan sonra kaza ederler. Bunun disindaki herhangi bir sebep oruç tutmaya engel degildir. Meselâ çalisma, kisa yolculuga çikma, dayanilabilecek hafif
hastaliklar, çocuklara veya birilerine bakmak gibi.

Oruç ibadeti hakkindaki fikhí bilgiler herhangi bir fikih kitabinda bulunabilir. Burada onlarin üzerinde durmayacagiz. Burada daha çok orucun dindeki yerini, hikmetlerini ve imanin bir geregi olarak müslümanlara pratik hayatta kazandiracagi suurdan bahsetmeye çalisacagiz.

Oruç ayi Ramazan’dir. Ramazan, kameri aylardan biridir. Kamerí takvim Ay’in dünyanin etrafindaki hareketini esas alan bir takvim oldugu için, Günes takvimine göre her yil onbir gün önce gelir. Böyle olunca Ramazan ve diger kamerí aylar, otuzalti senede bütün yili, yilin her gününü dolasirlar. Bunun hikmeti, yazin sicak ve uzun, kisin soguk ve kisa günlerinde, zorlugu ve mesekkati ile beraber oruç ibadetini yerine getirmektir. Bütün zamanlar, bütün günler Allah’in olduguna göre elli yil kadar ömrü olan bir müslüman, senenin bütün günlerini bir defaligina oruç gibi yüce bir ibadetle geçirebilir.

Ramazan ayi ayni zamanda Kur’an ayidir. Çünkü yine Kur’an’in açiklamasina göre bu Ilâhi Kitap, Ramazan ayinda indirilmeye baslanmistir. Evet ilk vahiy Ramazan ayinda, Hira daginda “Yaratan Rabbinin adiyla oku.” (96 Alak/1-4) sözleriyle gelmeye baslamisti.

Iste bu mucize Ilâhi Kitap, Ramazan ayinda insanliga sunulmaya baslandi. Bu insanlik tarihinde çok önemli bir dönüm noktasidir. Ayni noktada Hz. Muhammed gibi en güzel insanin, son peygamberin risaletinin basladigini da görmekteyiz. Hz. Muhammed (s.a.v), insanlik tarihi içerisinde Kur’an’la beraber en önemli inkilabi (degisimi) gerçeklestiren, sapikligi inanç olarak seçen ve seçmeye devam edecek olanlara, hidayeti gösteren, bunu hayatiyla ortaya koyan örnek insandir.
Iste O’nun peygamberlik görevi de Ramazan ayinda basliyor.

Bin aydan daha faziletli bir gece ‘Kadir Gecesi’ de Ramazan ayi içerisindedir. Zamanlar içerisinde Kadir Gecesi özel bir andir. Adi gibi kadri çok yücedir. Kimbilir Allah katinda ne gibi hikmetleri vardir. Bu hikmetlerin bir kismini azicik bilgimizle Kur’an’in haber verdikleriyle ve Hz. Muhammed (s.a.v)’ in hayatiyla, getirip ögrettikleriyle anlayabiliyoruz. Ramazan ayinin oruç ayi seçilmesinin belki böyle nükteleri vardir. Ancak oruç ibadetinin Islam’daki yeri süphesiz daha da anlamlidir, daha da büyüktür

Oruç mü’min’ in Islâmí hayatini ayakta tutabilecek en önemli temellerden biridir. Din binasinin tamamlanmasi orucun tutulmasiyla mümkün olmaktadir. Üstelik oruç bedenle yapilan bir ibadet oldugu için, namaz gibi baskasi tarafindan yapilmasi mümkün degildir. Bizzat her müslümanin kendisinin yapmasi gerekir.
Bu özelligi ile oruç, mü’min bir kimsenin Islâmí hayatini düzenleyici bir role sahiptir.

Oruç, insanlara hem maddî, hem de manevî faydalar saglar. Bilindigi gibi ibâdetlerin bir illeti, yani âyet-i kerîme, hadîs-i serîf, icmâ-i ümmet gibi delîlleri, bir de hikmetleri vardir. Bir ibâdeti yaparken illetini bilmek lâzim; Fakat, hikmetini bilmek lâzim degildir. Çünkü ibâdetlerin hikmetleri açik olarak bildirilmemistir. Daha tespit edilemeyen pek çok hikmeti olabilir.

Fakat tespit edilebilen hikmetlerini bilmekte de zarar degil, fayda vardir. Hayrânlik duyup o ibâdeti seve seve yapmaya, yakîn sâhibi olmaya sebep olur. Islâmiyeti bilmeyenlere, hikmetini, faydasini anlatmak, dîni sevdirmege vesîle olur.

Ancak hikmetler ile çok ugrasmak da uygun degildir. Bununla çok ugrasilirsa, insanlar ibâdetleri, Allahin emri oldugu için degil de hikmeti, faydasi oldugu için yapmaya kayabilirler. Ibâdetlerde esâs olan, mü’minin, ibâdetlerini Cenâb-i Hak emrettigi için yerine getirmesidir.

Ramazân-i serîfte tutulan oruç, sâyet hâlis bir niyetle tamâmlanirsa, ona verilecek ma’nevî ecir ve sevâba, insanlarca bir ölçü ve sinir konulmasina imkân yoktur. Çünkü Cenâb-i Hak: “Oruç, sirf benim için edâ edilen bir ibâdettir, onun mükâfâtini da ancak ben takdîr ederim” buyurmustur.

Oruç, senede bir ay, yalniz gündüzleri, orucu bozan seylerden uzaklasmak demektir. Orucun, dünyâdaki faydalarindan biri, insanlara açligin ve susuzlugun ne demek oldugunu ögretmesidir. Tok, hiçbir zaman açin hâlinden anlamaz ve ona merhamet etmez.

Oruç, bundan baska, nefse hâkim olmayi saglar. Oruç tutma zamani, Arabî (hicrî-kamerî) aya göre ta’yîn edildiginden, her sene, bir önceki seneye göre on gün evvel baslar. Bu sebepten ramazân ayi bazan yaza, bazan kisa isâbet eder. Böylece hem en kisa, hem de en uzun günlerde oruç tutulmus olur.
Bütün bir sene, çesitli yemekleri eritmek için, yorulan insan midesi ve bagirsaklari, senede bir ay dinlenerek sagligini korumus olur. Bu, maddî faydasidir. Manevî faydasi de sudur: Oruç tutan bir insan, açligi bizzât hissederek fakîr insanlara yardim etme ihtiyâcini duyar. Bu da, insanlarin birbirlerine yardim etmelerine sebep olur. Birbirlerine yardim eden insan topluluklari arasinda ise çekismeler olmaz.

Bundan baska, Allahü teâlânin emrini yerine getirmek için gündüzleri bir ay oruç tutan bir Müslüman, Allahü teâlânin emirlerini yapmak itiyâdini da kazanir. Böylelikle, Allahü teâlânin baska emirlerini yapmaya da aliskanlik peydâ eder.

Mukaddes dinimiz Islâmiyet, bütün Müslümânlari tek bir vücut gibi kabûl etmis, Müslümânlarin birbirlerinin dertleri ile ilgilenmelerini istemistir.
Peygamberimizin, “Yanibasinda komsusu aç oldugu halde, kendisi tok yasayan, kâmil mü’min degildir” anlamindaki hadis-i serifi, konunun önemini açik bir sekilde ortaya koymaktadir.
S.Yakup Erol
KASRI ARİFANDAN ALINTIDIR

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: